• The Tablet – moim zdaniem ten trend nie ma szans dojść do nas w 2010,  większość tabletów (tablet Apple, tablety z Androidem) nie jest jeszcze w masowej sprzedaży; ten trend jest “najbardziej oczekiwany”, ma więc szanse rozwinąć się z pierwszymi urządzeniami na zachodzie, do nas dotrze jednak pewnie z opóźnieniem
• Geo – tego trendu w PL w ogóle nie ma, zaryzykuję stwierdzenie, że jedynie w kilku największych miastach polskich jest po kilka-kilkanaście osób, które używają aplikacji typu Gowalla, a ponieważ nie ma masy krytycznej, nie ma zabawy; geo to szerszy trend, ale nawet tak podstawowe aplikacje, które już mają swoją masę krytyczną w US u nas jeszcze nie ruszyły, musimy poczekać
• Realtime Search – w PL jedynym “Real-Timem” jest chyba Blip (nie wiem jak spinacz bo nie używam), reszta systemów Twitteropodobnych poszła jednak w kierunku mikroblogowania a nie Real-time (czyli nacisk na blogowanie); ponieważ (relatywnie) mało użytkowników używa Blipa, nie ma też tylu systemów tworzonych na jego bazie, nie ma jeszcze masy krytycznej również tutaj; nie wiem jak bardzo Google lubi blipa, ja jeszcze nie trafiłem szukając czegokolwiek na link do blipa (choć pewnie są takie); @reuptake pewnie coś może powiedzieć o tym punkcie; RealTimeCamp wydał mi się z kolei bardziej imprezą marketingową niż technologiczną
• Chrome OS – jako system dla netbooków może się szybko przyjąć, netbooki są w miarę popularne, każdy więc chętnie przejdzie na Chrome OS jak już będzie w pełni dostępny
• HTML5 – ten trend też ma szansę na szybką adaptację, bo standard zawiera wiele elementów, które trzeba było dotychczas “obrabiać w javascripcie”, ale nie warto o tym dywagować bo ten trend nie będzie zauważalny dla laików komputerowych
• Mobile video – nie wydaje mi się, aby “kamera w komórce” była jakąś wielką sprawą, nie ma co rozważać tego trendu
• Augmented Reality – bez szans – to kombinacja drogich smartfonów oraz geolokacji – trudno o masę krytyczną szybko na polskim rynku; systemy typu Yelp, na których będą (są?) nakładki AR będą działały w PL, ale mało jest tego typu aplikacji; z drugiej strony jest to trend dosyć “rozrywkowy” i “futurystyczny” – może więc załapać się na jakiś hype, trudno ocenić
• Mobile Transactions – narzędzia typu Square są ciekawe, ale mam wrażenie, że to tylko pewien krok pośredni w kierunku “telefonu jako portfela”, w PL nie będzie to miało moim zdaniem większego znaczenia, na pewno nie jakiś trend zmieniający układ sił na rynku
• Android – telefony z Androidem są trochę tańsze niż iPhone, mają też prostszą integrację z usługami Google (w PL mamy więcej użytkowników Windows – bliżej im do Google niż do Apple)
• Social CRM – to też pieśń przyszłości, choć aplikacje typu Brandometr są już krokiem w tym kierunku; tak jak pisałem powyżej, potrzebujemy jednak najpierw więcej trendu Real-time w polskim internecie

A co w takim razie będzie u nas unikalnego, ekscytującego? What will rock?

• API Naszej-Klasy – to duży temat, który może spowodować że ludzie będą mieli co robić w NK, że będzie to miejsce na aktywność społeczną a nie tylko wymianę fotek (tak, wiem uogólniam), przy okazji ciekawy stanie się trend (już nie technologiczny) Nasza-Klasa versus Facebook – Polska staje się ciekawym polem walki między szybko rosnącym Facebookiem a już nie rosnącą NK, która nie jest tak rozwinięta technologicznie jak FB
• elektroniczny papier – ruch Kolportera pod koniec roku czyli czytnik eClicto, oraz wypuszczenie międzynarodowej wersji Kindle przez Amazon powoduje, że w Polsce możemy wreszcie mieć sensowny wybór treści na urządzenia tego typu, nadchodzący rok pokaże czy rodzimi producenci treści i dystrubutorzy podejmą walkę (czytnik Merlina, Empiku, Ruchu?) czy też Kindle powoli zajmie rynek; wyobrażam sobie sytuację gdzie Kindle będzie odpowiedni dla osób, które chcą być na bieżąco z ofertą Amazon, natomiast jakiś-polski-kindle będzie liderem na rynku polskim i na nim będziemy czytać polskojęzyczne pozycje.
• finansowanie biznesów internetowych – czyli “POIG i pochodne” – nie jest to trend technologiczny (chyba że mówimy o inżynierii księgowej…) ale będzie miał wpływ na finansowanie innowacji technologicznych w Polsce; na szczęście jest coraz więcej pieniędzy na naprawdę dobre serwisy internetowe – pieniądze pompowane w polski rynek przez Unię powodują, że powstają fundusze zalążkowe, inkubatory i inne instytucje otoczenia biznesu – wierzę, że biznesy internetowe w 2010 roku będzie można łatwiej sfinansować, zrobić na lepszym poziomie niż dotychczas

Ciekaw jestem czy macie jakieś przemyślenia co do trendów w 2010 roku – co jeszcze można dodać do powyższej listy, jakie technologie zmienią internet w Polsce w 2010 roku?

• Animili – duże wrażenie na mnie robi fakt, że nad produktem pracowała osoba, która ma dopiero 16 lat, sam pomysł trudny – mam wrażenie, że nie jest przemyślane to co dzieci będą miały z interakcji z produktem, myślę, że autorzy powinni lepiej przyjrzeć się oryginalnemu tamagotchi, a konkretnie temu jak dzieci z nich korzystały – bynajmniej nie chodzi o nauczanie odpowiedzialności; natomiast umożliwienie rodzicom sprawdzenia przy pomocy tego serwisu, czy dziecko podoła wysiłkowi opiekowania się nad zwierzęciem zanim zdecydujemy się na zakup rzeczywistego – jest dobrym pomysłem, rynek bardzo mały
• Comeo.pl – system wspierający komunikację w ramach wspólnoty mieszkaniowej (komunikacja mieszkańców z zarządcą) – ciekawy i przydatny pomysł, obawiam się, że może natrafić na opór samych zarządców, niemniej jeśli rzeczywiście integruje się z oprogramowaniem dla zarządców nieruchomości – może to bardzo ułatwić start
• Kucharka.Asia – interaktywna książka z przepisami, podpowiadająca nam na różne sposoby co możemy wyczarować z produktów, które mamy w lodówce, spięta z zamawianiem produktów online – wydaje mi się, że taki “system ekspertowy” jest z definicji zbyt skomplikowany i przez to nie zadziała
• DobreKorepetycje.pl – korepetycje online; nie wiem na jakiej platformie powstawał ten serwis, ale nie sądzę, aby przebijał funkcjonalnością i dopracowaniem Dimdim. Czego brakuje na polskim rynku, to po prostu inteligentnego wdrożenia gotowego produktu takiego jak Dimdim i nie skupiania się na pisaniu kolejnej platformy, a dobrym opakowaniu. Technikalia są już na rynku i są tanie (lub darmowe) – potrzeba tylko okrasy, czyli marketingu; rynek jest, warto o niego zawalczyć, ale nie warto tracić energii na pisanie oprogramowania.
• Gramol.pl – jak dobrze rozumiem jest to gra na pieniądze w sieci, gra w ramach quizów itp zabaw; ważne tutaj będzie prawne zabezpieczenie serwisu, bo na pewno zaraz ktoś się przyczepi czy jest to prawnie dozwolone
• Idziemy do kina – o Idziemy.net pisałem jeszcze w 2006 roku – to niesamowite, że projekt tak długo morfuje i jeszcze nie określił swojej tożsamości; nie wierzę w pomysł zapisywania się na wspólne wyjścia do kina z nieznajomymi – to tak nie działa w realu
• Nightclubs.pl – pomysł na serwis randkowy, prezentacja trochę chaotyczna, z tego co zrozumiałem randka polega tutaj na czatowaniu w ramach stworzonej sieci klubów, dane profilowe dostępne są jedynie w momencie kiedy osoba korzystająca z serwisu jest zalogowana; rynek bardzo zatłoczony, trzeba wyjść z konkretną innowacją – wydaje się że ten pomysł może chwycić
• Pytanie.pl – kolejny serwis z cyklu croudsourcingowego generowania odpowiedzi na zadane pytanie – temat wciąż odkrywany na nowo, ale potrzeba raczej innowacji takiej jak Hunch.com, a nie kolejnego Pytamy.pl, które było hitem w 2006 roku; prezentacja nie pokazała na czym jakaś innowacja tutaj miałaby polegać, poza tym, że będą tematyczne subdomeny (np. gry.pytanie.pl)
• Robotni.pl – brawa za odwagę polegającą na tworzeniu kolejnego serwisu HR/CV w Polsce – mam wrażenie, że ten rynek jest już przesycony i od dawna nie ma żadnej innowacji, również nie widziałem jej w tym produkcie
• Shows.pl – platforma umożliwiająca oglądanie seriali w dowolnym momencie, bez konieczności czekania na “kolejny odcinek dr House w poniedziałek” – ciekawe jak poradzi sobie z legalnością tego typu contentu, sama prezentacja sugeruje, że będzie to “zostawione użytkownikom” a serwis “nie będzie ponosił odpowiedzialności”. Mam nadzieję, że jednak nie i nas zaskoczy. Temat bardzo dobry, ale też niesamowicie trudny logistycznie.
• Wizytownik.pl – kolejna bardzo dobra domena, ale pomysł w realiach Plaxo, Mobile.me, Google Android już dawno nieciekawy – mamy do wyboru na rynku szereg narzędzi do darmowej synchronizacji danych między poszczególnymi naszymi “książkami adresowymi” i często dodają one niesamowitą wartość dodaną (jak Plaxo) – trudno o jakąś innowację w tym obszarze (chyba że automatyczne przerzucanie wizytówek papierowych przez MMS do książki adresowej)

Podsumowanie:

• duża siła większości tych projektów to dobre domeny, które będą wpływały na pozycję w google i same z siebie będą “darmowym marketingiem” dla projektów
• dużo prawdy jest w podsumowaniu Rafała wygłoszonym po wszystkich prezentacjach – to co widzieliśmy to tylko 20% sukcesu – sama technologia/aplikacja, teraz trzeba włożyć dużo więcej siły w promocję i sprzedaż, za nami bowiem dopiero najprostszy etap
• pewnie gdybym był na miejscu mógłbym porozmawiać z poszczególnymi startupami i wyjaśnić wątpliwości, które zaznaczyłem powyżej – wiadomo, że sam pomysł to tylko punkt startowy, ważny jest człowiek, który prowadzi projekt i który jest (albo nie jest) w stanie rozwinąć ten pomysł odpowiednio do reakcji rynku
• brawa dla Rafała za organizację tego programu startupowego – ścieżka inkubacji własnych pomysłów udała się w wypadku Idealab, może więc też udać się nad Wisłą – na pewno wyniknie z tego coś dobrego

Poniżej nagranie prezentacji startupów wplecione w Aulę#38 – prezentacje rozpoczynają się od 52 minuty nagrania:

Disclaimer: poprzez powiązanie z Venture Incubator można potraktować mnie jako konkurencję StartupSchool – VI również wspiera innowacyjne projekty, w naszym wypadku jednak ma to formę inwestycji na etapie pre-seed w teamy które się do nas zgłaszają, a nie wdrażanie swoich pomysłów.